Bỏ thuế khoán từ 2026: hộ kinh doanh cần làm gì để tự kê khai?

Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang tự kê khai. Hộ có doanh thu đến 1 tỷ đồng/năm không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN), nhưng vẫn phải thông báo doanh thu.

8 việc hộ kinh doanh cần chuẩn bị khi bỏ thuế khoán

1. Kiểm tra giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh còn đúng tên, địa chỉ, ngành nghề.
2. Ước tính doanh thu cả năm 2026 từ sổ bán hàng, sao kê ngân hàng, dữ liệu sàn thương mại điện tử.
3. Xác định nhóm ngành để biết tỷ lệ GTGT, TNCN áp dụng.
4. Thông báo tài khoản ngân hàng dùng cho kinh doanh với cơ quan thuế.
5. Mở sổ doanh thu. Nếu định tính TNCN theo thu nhập, mở thêm sổ chi phí và lưu hóa đơn đầu vào.
6. Nếu doanh thu có thể vượt 1 tỷ đồng: đăng ký hóa đơn điện tử, chọn nhà cung cấp, cài máy tính tiền nếu bán lẻ.
7. So sánh TNCN theo tỷ lệ doanh thu và TNCN theo thu nhập trước khi chọn cách tính. Bạn có thể tính thuế hộ kinh doanh theo cả hai cách.
8. Đặt nhắc hạn nộp hồ sơ, nộp tiền theo quý và hạn thông báo doanh thu trên lịch nộp thuế.

Mới bắt đầu kinh doanh? Xem trước cách đăng ký hộ kinh doanh online.

Thuế khoán là gì và vì sao bị bỏ?

Thuế khoán là cách cơ quan thuế ấn định trước doanh thu và số thuế của hộ kinh doanh cho cả năm. Hộ nộp đều đặn theo mức đó, dù thực tế bán được nhiều hay ít.

Cách này đơn giản nhưng có hai điểm yếu. Mức khoán thường không sát doanh thu thật, và Nhà nước khó quản lý khi buôn bán chuyển dần sang chuyển khoản, bán online.

Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về phát triển kinh tế tư nhân quyết định chấm dứt phương pháp khoán từ 01/01/2026. Cũng theo Nghị quyết này, lệ phí môn bài được bãi bỏ từ cùng thời điểm.

Cách tính thuế mới nằm trong Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (Điều 7) và Nghị định 68/2026/NĐ-CP (ký và có hiệu lực ngày 05/03/2026). Ngưỡng doanh thu sau đó được nâng lên 1 tỷ đồng bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP, trên cơ sở Luật 09/2026/QH16 giao Chính phủ quy định mức này.

Thuế khoán và tự kê khai khác nhau thế nào?

Ví dụ một tiệm tạp hóa doanh thu 800 triệu đồng/năm. Năm 2025, nếu tính theo tỷ lệ trên toàn bộ doanh thu như thời thuế khoán, tổng thuế là 10.400.000 đồng. Năm 2026, doanh thu dưới ngưỡng nên số thuế phải nộp là 0 đồng. Chủ tiệm chỉ cần thông báo doanh thu đúng hạn.

Bốn nhóm hộ kinh doanh theo doanh thu năm

Việc đầu tiên là ước tính doanh thu cả năm của hộ. Mỗi nhóm có nghĩa vụ khác nhau:

• Doanh thu đến 1 tỷ đồng/năm: không nộp thuế GTGT, TNCN; vẫn phải thông báo doanh thu.
• Trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng/năm: nộp GTGT theo tỷ lệ trên toàn bộ doanh thu. TNCN được chọn theo tỷ lệ doanh thu hoặc theo thu nhập với thuế suất 15%. Khai theo quý, dùng hóa đơn điện tử.
• Trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng/năm: nộp GTGT theo tỷ lệ trên toàn bộ doanh thu. TNCN bắt buộc tính theo thu nhập với thuế suất 17%. Khai theo quý, dùng hóa đơn điện tử, ghi sổ kế toán.
• Trên 50 tỷ đồng/năm: nộp GTGT theo tỷ lệ trên toàn bộ doanh thu. TNCN bắt buộc tính theo thu nhập với thuế suất 20%. Khai theo tháng, dùng hóa đơn điện tử, ghi sổ kế toán.

Cho thuê bất động sản là trường hợp riêng: với mọi mức doanh thu trên 1 tỷ đồng, TNCN luôn bằng 5% × (doanh thu − 1 tỷ đồng), không được chọn TNCN theo thu nhập. Hộ cho thuê khai 2 lần/năm hoặc 1 lần/năm.

Thuế suất theo thu nhập: Điều 7 khoản 2 Luật 109/2025/QH15. Cho thuê bất động sản: Điều 7 khoản 4. Kỳ khai: Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Hộ doanh thu trên 50 tỷ đồng khai theo tháng, hạn ngày 20 tháng sau.

Chưa chắc doanh thu của hộ vượt ngưỡng hay không? Đọc bài hộ kinh doanh doanh thu bao nhiêu phải nộp thuế để biết doanh thu tính những khoản nào.

Cách tính thuế hộ kinh doanh sau khi bỏ khoán

Với hộ trên ngưỡng, số thuế gồm hai phần: thuế GTGT và thuế TNCN.

Thuế GTGT

GTGT = doanh thu × tỷ lệ GTGT của nhóm ngành. GTGT tính trên toàn bộ doanh thu, không trừ ngưỡng. Căn cứ: Nghị định 68/2026/NĐ-CP; tỷ lệ GTGT theo Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 (sửa đổi bởi Luật 149/2025/QH15).

Năm 2026, phần lớn ngành nghề còn được giảm 20% tỷ lệ tính GTGT theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP đến hết 31/12/2026. Mức giảm không áp dụng cho kinh doanh bất động sản, hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (như karaoke, rượu bia), sản phẩm kim loại và một số nhóm khác.

Thuế TNCN: hai cách tính

• TNCN theo tỷ lệ doanh thu: TNCN = (doanh thu − 1 tỷ đồng) × tỷ lệ TNCN của nhóm ngành. TNCN chỉ tính trên phần doanh thu vượt ngưỡng (Điều 7 khoản 3 điểm a Luật 109/2025/QH15).
• TNCN theo thu nhập: TNCN = (doanh thu − chi phí hợp lý) × 15%. Chi phí phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ; khoản thanh toán từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt (Nghị định 68/2026/NĐ-CP, Điều 6). Cách này không trừ ngưỡng 1 tỷ đồng.
• Lưu ý khi chọn TNCN theo thu nhập: cách tính đã chọn phải áp dụng ổn định 2 năm liên tục, và hộ phải quyết toán TNCN năm. Với kỳ 2026, hạn quyết toán: 31/03/2027.

Ví dụ: quán ăn doanh thu 2 tỷ đồng/năm

Quán ăn thuộc nhóm “Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu”, tỷ lệ GTGT 3%, TNCN 1,5%. GTGT trong bảng đã áp mức giảm theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP (tỷ lệ thực tế 2,4%).

Với chi phí 1,6 tỷ đồng, TNCN theo thu nhập là 60.000.000 đồng, cao hơn TNCN theo tỷ lệ doanh thu. Vậy quán nên chọn TNCN theo tỷ lệ doanh thu.

TNCN theo thu nhập chỉ có lợi khi chi phí hợp lý vượt khoảng 1,9 tỷ đồng. Ví dụ chi phí 1,96 tỷ đồng, TNCN theo thu nhập còn 6.000.000 đồng.

Hộ doanh thu trên 3 tỷ đồng không còn được chọn TNCN theo tỷ lệ doanh thu. Ví dụ một cửa hàng hàng hóa doanh thu 5 tỷ đồng, chi phí 4 tỷ đồng: TNCN = 1 tỷ đồng × 17% = 170.000.000 đồng, cộng GTGT 40.000.000 đồng.

Hộ đang tính theo tỷ lệ mà doanh thu thực tế cả năm vượt 3 tỷ đồng thì từ năm sau phải chuyển sang TNCN theo thu nhập.

Cần bảng chi tiết và danh sách việc cần làm theo kết quả? Tính thuế hộ kinh doanh với đầy đủ thông tin của hộ.

Tỷ lệ thuế theo nhóm ngành nghề

Tỷ lệ GTGT và TNCN tính trên doanh thu phụ thuộc nhóm ngành:

Từ kỳ 2026, tỷ lệ TNCN nằm ngay trong Điều 7 khoản 3 Luật 109/2025/QH15, tỷ lệ GTGT trong Điều 12 Luật 48/2024/QH15. Thông tư 40/2021/TT-BTC đã được thay bằng Thông tư 18/2026/TT-BTC. Luật mới còn có nhóm “nội dung thông tin số” (giải trí, trò chơi điện tử, phim, ảnh, nhạc số, quảng cáo số) với tỷ lệ TNCN riêng; cho thuê bất động sản tính theo quy định riêng ở trên.

Mỗi ngành có trang riêng với bảng thuế theo 10 mức doanh thu, ví dụ thuế tạp hóa hay thuế spa, nail. Xem toàn bộ tại thuế theo ngành nghề.

Hóa đơn, sổ sách và tài khoản ngân hàng

Bỏ thuế khoán đồng nghĩa với việc hộ phải chứng minh được doanh thu của mình. Ba thứ cần chuẩn bị:

• Hóa đơn điện tử: bắt buộc với hộ doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm, dùng loại có mã của cơ quan thuế hoặc khởi tạo từ máy tính tiền. Xem hướng dẫn hóa đơn điện tử cho hộ kinh doanh.
• Sổ doanh thu: ghi theo ngày hoặc theo từng lần bán. Hộ chọn TNCN theo thu nhập cần thêm sổ chi phí và lưu hóa đơn đầu vào.
• Tài khoản ngân hàng: thông báo với cơ quan thuế các tài khoản dùng nhận tiền bán hàng. Nên tách riêng tài khoản kinh doanh và tài khoản gia đình để dễ đối chiếu.

Bán trên sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán? Theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP, sàn khấu trừ, nộp thay thuế trên từng giao dịch. Doanh thu đã bị khấu trừ vẫn được cộng vào doanh thu để so với ngưỡng 1 tỷ đồng, và số thuế sàn đã khấu trừ được trừ khi hộ khai, quyết toán để không nộp trùng.

Cách đối chiếu chi tiết cho hộ dưới ngưỡng đang chờ hướng dẫn chính thức. Tham khảo thêm trang thuế bán hàng online.

Khai và nộp thuế khi nào?

Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP:

• Hộ trên ngưỡng, doanh thu đến 50 tỷ đồng: khai theo quý, hạn ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau. Cụ thể: quý I chậm nhất 30/04, quý II chậm nhất 31/07, quý III chậm nhất 31/10, quý IV chậm nhất 31/01 năm sau. Hạn trùng ngày nghỉ thì lùi sang ngày làm việc kế tiếp, ví dụ quý III/2026 lùi sang 02/11/2026, quý IV/2026 lùi sang 01/02/2027.
• Hộ doanh thu trên 50 tỷ đồng: khai theo tháng, hạn ngày 20 tháng sau.
• Cho thuê bất động sản: khai 2 lần/năm (hạn 31/07 và 31/01 năm sau) hoặc 1 lần/năm (hạn 31/01 năm sau).
• Hộ dưới ngưỡng: không khai thuế quý, nhưng phải thông báo doanh thu thực tế với cơ quan thuế trước ngày 31/01 năm sau, theo mẫu 01/TKN-CNKD (Thông tư 18/2026/TT-BTC). Với năm 2026, hạn rơi vào Chủ nhật nên lùi sang 01/02/2027.
• Hộ tính TNCN theo thu nhập: tạm nộp theo kỳ, cuối năm quyết toán TNCN. Hạn quyết toán: 31/03/2027.
• Nộp tiền thuế: cùng hạn với hạn nộp hồ sơ khai thuế. Bạn có thể nộp qua ứng dụng eTax Mobile hoặc ngân hàng.

Bạn có thể thêm từng hạn vào lịch điện thoại tại trang lịch nộp thuế.

Đã khai, đã nộp thuế quý I/2026 thì xử lý thế nào?

Nghị định 141/2026/NĐ-CP ban hành ngày 29/04/2026 nhưng áp dụng từ đầu năm. Vì vậy nhiều hộ doanh thu dưới 1 tỷ đồng đã lỡ khai, nộp thuế quý I theo ngưỡng cũ.

Hướng dẫn của một số cơ quan thuế cơ sở được báo chí đăng tải nêu ba trường hợp:

• Chưa nộp tờ khai: không cần khai quý. Tiếp tục theo dõi doanh thu. Nếu vượt ngưỡng, khai và nộp thuế từ quý phát sinh vượt.
• Đã nộp tờ khai, chưa nộp tiền: chờ hướng dẫn thêm của cơ quan thuế. Không nên tự hủy tờ khai.
• Đã nộp cả tiền: nếu cả năm không vượt ngưỡng thì làm thủ tục hoàn thuế. Nếu vượt, số đã nộp được bù trừ vào kỳ sau.

Muốn xem toàn cảnh mọi thay đổi năm nay? Đọc thuế 2026 có gì mới.